Sanidade Pública

MARIQUIÑA LORES: A DEFENSA DUNHA SANIDADE PÚBLICA E DE CALIDADE

É unha das profesionais que máis e mellor coñecen, desde dentro, o sistema sanitario público galego, que ten nela unha das súas mellores valedoras desde a presidencia da Asociación galega para a defensa da sanidade pública. Cun mestrado en xestión e economía da saúde pola Universidade de Santiago, como pontevedreses temos a fortuna de que se especializase en radioloxía no noso Complexo Hospitalario, e de que exerza nel desde 1985. Ademais, entre xaneiro de 2008 e maio de 2009 foi directora asistencial, e ao longo dos anos publicou máis de vinte artigos en cabeceiras como Nueva Tribuna ou a Fundación 10 de Marzo. As súas preguntas permítenme traer a estas Conversas cal é, en materia sanitaria, a posición para a nosa cidade e comarca dunha alcaldía de Marea Pontevedra na capital da provincia.

-Luís, que se pode facer desde o Concello de Pontevedra para mellorar a sanidade pública?

-Tras a polémica reforma da Lei Reguladora de Bases de Réxime Local do ano 2013, as Comunidades Autónomas asumiron as competencias sociais e sanitarias dos concellos. Con iso, ademais de afastar un servizo tan esencial da cidadanía, facilitouse o proceso cada vez máis acelerado de desmantelamento e privatización. Marea Pontevedra, en todo caso, anima a non instalarnos na resignación nun tema tan importante, desde o convencemento de que é moito o que se debe e pode seguir facendo desde os concellos. Por tanto, non podemos nin queremos quedar cos brazos cruzados.

-Que fará un goberno de Marea Pontevedra no goberno que xurda das eleccións locais de 2019?

-En primeiro lugar, impulsaremos a participación da cidadanía creando para iso o Consello de saúde municipal. O seu primeiro obxectivo será realizar un diagnóstico dos recursos existentes e das necesidades sociais e sanitarias da nosa poboación. A partir de aí, identificar as que non están cubertas e negociar coa Xunta de Galicia que, no canto da súa actual deixación de responsabilidades, poña en marcha un programa realizable para darlles solución ás principais carencias. Ou as executa directamente, ou traspasa o orzamento e somos nós desde o Concello os que as retomamos directamente, cousa que permitiría a lei. 

-Que necesidades consideras prioritarias?

-Nomeadamente os coidados en sentido amplo, como responsabilidade social, e por tanto de todos, máis prioritaria. Para persoas con recursos reducidos ou inexistentes, para persoas maiores que viven soas, para persoas con algún tipo de discapacidade e de calquera idade… A respecto do que chamamos Saúde Pública, é moito o que se pode facer para mellorar os hábitos de vida e, por suposto, para mellorar as condicións ambientais.

-Que pode facerse desde o Concello para a mellora os hábitos de vida da poboación de Pontevedra?

-O empeoramento do medio natural e dos hábitos de vida (alimentación, tabaquismo, e sedentarismo) son causa de obesidade (Galicia alcanzou nos últimos anos o segundo posto desa clasificación entre as dezasete comunidades autónomas), e mais do 50 por cento dos cancros (e de boa parte das enfermidades respiratorias, cardiovasculares ou da artrose). Os concellos teñen que facer moito máis pola mellora da saúde ofrecendo instalacións deportivas e de recreo a pouca distancia dos lugares de residencia das persoas e acompañadas de programas e actividades que lle axuden á xente a facer unha vida máis sa.

-Parece, por tanto, moi importante actuar sobre os hábitos da poboación. Como?

-Diminuír o sedentarismo á máis doado se se axuda con campañas municipais que impulsen a realización de exercicio físico. En pavillóns, como diciamos antes, mais tamén en parques e prazas ou mesmo nos patios dos colexios fóra do horario escolar. Fano noutros países e nalgunhas cidades españolas, é de grande axuda para diminuír a obesidade e mellorar a saúde física e mental das persoas… E tamén son moitas as iniciativas que se poden impulsar para  mellorar a alimentación, como a implantación de selos de calidade municipal en bares e restaurantes que oferten menús saudables a baixo prezo. 

–Que podemos facer para mellorar a calidade do aire e diminuír as afeccións respiratorias?

-No plano persoal, reducir o tabaquismo. Nós mesmos e entre os que nos rodean, para o que é esencial non converter as nosas prazas en fumadoiros. A respecto da contaminación ambiental, non soamente debemos conducir amodo, senón diminuír o número de coches na cidade. Para iso é necesario poñer en marcha un sistema de transporte público adaptado á nosa realidade. Por exemplo con liñas axeitadas ata o CHOP, que é a maior empresa de Pontevedra, a onde acoden diariamente milleiros de persoas, profesionais e pacientes, en vehículo privado e cun único ocupante en moitas ocasións. A implantación dun transporte público digno dese nome diminuirá a contaminación ambiental e mellorará a igualdade no acceso á atención sanitaria, ademais de facer innecesaria a construción do macro-aparcadoiro de xestión privada pensado para Montecelo, que por outra parte supón un novo co-pagamento na atención sanitaria.

-Para unha boa xestión de modos de vida saudables, desde o persoal cada quen, mais tamén desde o público, é imprescindible a axuda e complicidade en positivo da Xunta de Galicia. Como mellorala?

Marea Pontevedra rexeita a deriva privatizadora da nosa sanidade pública. O goberno de Núñez Feijóo, aproveitando a ampliación do Hospital Montecelo, pretende pechar o centro de especialidades de Mollavao e anular o uso sanitario do Hospital Provincial. Mesmo lanzou a idea de transformalo nunha residencia para maiores que con toda probabilidade acabará en mans dun fondo de investimento, como xa pasou coas restantes residencias públicas de Galicia. Isto suporá ademais a ruína de moitos establecementos comerciais do entorno do hospital. 

-Marea Pontevedra defenderá, sempre e en todo caso, que a ampliación do Hospital Montecelo, vaia acompañada co mantemento do uso sanitario do Hospital Provincial?

-Si. E non temos que demostrar nada a respecto diso. Era un dos dous únicos artigos da Iniciativa Lexislativa Popular que nós, canda outros actores importantes, impulsamos. Primeiro, ampliación de Montecelo, o Gran Montecelo, con financiamento público e xestión pública, que debe incluír un aparcadoiro gratuíto. Segundo, mantemento da xestión pública do Hospital Provincial e mais do seu uso sanitario. Algo, por certo, que levamos ao pleno do Concello, e ao que votaron en contra tanto o Partido Popular coma, curiosa e paradoxalmente, o Bloque de Lores. Nós, e todos os que defendemos aquela ILP, cremos que a situación  céntrica do Provincial convérteo nun piar fundamental para derivar a el as unidades de rehabilitación, fisioterapia, hospital de día ou o servizo de urxencias extrahospitalario… e iso evitaría colapsos no Servizo de Urxencias de  Montecelo, ao dispoñer de Radioloxía e análises clínicas. A necesidade certa de aumentar as prazas en residencias da terceira idade deberá afrontarse, pensamos, desde ese consello municipal de saúde que propoñemos, e coa colaboración da Xunta de Galicia e, no seu caso, tamén da Deputación.

Luís Rei e Mariquiña Lores